6) Yusuf Akçura
Tarihçi Yusuf Akçura, Osmanlı Devleti'nin yıkılış dönemlerinde, Türkçü Hareket'in siyasî liderlerinden biri idi, Asya'ya, Kafkasya'ya, Rusya'ya geziler yapmıştı, gezileri sırasında edindiği izlenimleri, düşüncelerini yazmıştı. Akçura, daha Osmanlı Dönemi'nde makaleler, kitaplar yayınladı, Osmanlı İktisat Tarihi ile ilgili notlar yazdı, araştırmalar yaptı.
Tarihçi Yusuf Akçura, Türkçülüğün siyasî liderlerinden biri olduğu gibi, iktisat alanında, Osmanlı Toplumu'nun iktisadî zenginleşmesi yönünde Türkçü iktisat politikaları önermişti. Türklük, Osmanlı iktisadî üretiminde ağırlık kazanıyordu, Balkan halkları bağımsızlaşırken, Araplar da Osmanlı'dan bağımsızlaşmayı seçiyorlardı, Türkler, Osmanlı Toplumu'nun ağırlıklı topluluğu idi, Kürtler'in, Rumlar'ın, Ermeniler'in, Çerkezler'in, Lazlar'ın yanısıra.
Yusuf Akçura, Türkler'in iktisat alanında öteki topluluklara lider olacağını, sanayileşmede, tarımsal modernleşmede, eğitimde, Türklüğün ağır basacağını, Türklüğün özelliklerinin yeni devletleşmeleri de etkileyeceğini yazmıştı.
7) İsmail Hüsrev Tökin
İsmail Hüsrev Tökin, İktisat Sosyolojisi alanında uzmanlaşmış bir Tarihçi idi. İsmail Hüsrev Tökin'in'in kardeşi Fürûzan Tökin de Gazeteci idi. Atatürk'ün Cumhuriyet'i ilân ettiği yıllarda, İsmail Hüsrev Tökin de araştırmalarını hızlandırmış, Atatürk'e, İnönü'ye, Bayar'a, reform ve devrim hareketlerinde destek olmak amacı ile, akademik, bilimsel çalışmalar yapıyordu. İsmail Hüsrev Tökin, "Türkiye'de Köy İktisadîyatı" kitabını yayınladığında, kitap büyük bir etki yaratmıştı.
İsmail Hüsrev Tökin, 1933'lerde yayına başlayan "Kadro Dergisi"nin de kurucuları arasında idi, Burhan Belge, Yakup Kadri, Şevket Süreyya gibi yazarlar ve tarihçiler ile "Kadro"yu yayınlamaya başlamışlardı, Cumhuriyet Halk Fırkası'nın, Atatürk'ün ve İnönü'nün destekleri ile.
İsmail Hüsrev Tökin, Osmanlı köyünün yaşadığı tarihsel trajediyi, yeni Türkiye Devleti'nin nasıl aşacağını ve nasıl aştığını, köylerde yaptığı araştırmaların da yardımı ile anlatmıştı. İsmail Hüsrev Tökin, Batılı iktisat, sosyoloji ve tarih okullarının derslerinden de yararlanmış bir bilim adamı idi.
8) Şevket Süreyya Aydemir
Tarihçi, İktisatçı, Yazar Şevket Süreyya Aydemir, "Kadro"nun kurucuları arasında idi, ama daha önce, İktisat Bakanlığı'nda, Şeker Fabrikaları Genel Müdürü olarak çalışmıştı, Celâl Bayar'ın İktisat Bakanlığı sırasında. Şevket Süreyya Aydemir, Atatürk'ün de desteği ile, Sovyetler Birliği'nde, Moskova'da okumuş, iktisat, felsefe, tarih alanlarında dersler almış, Asya'da geziler yapmış, "Turancı Hareket"in liderleri arasına girmiş, "Kızıl Turan"ın, "Turancı Komünizm"in bir lideri olarak bir süre Rusya ve komşu ülkelerde yaşamıştı. sonra, Türkiye'ye gelen Şevket Süreyya, Atatürk'ün de önerileri ile İktisat Bakanlığı'nda Genel Müdür olarak çalışmış, hem de kitaplar yazmıştı.
Şevket Süreyya, "Kadro"nun, iktisat alanında yapılan reformlara destek olması için akademik, bilimsel çalışmalar yapmıştı.
Şevket Süreyya Aydemir, daha sonra, tarihçiliğe ağırlık vermiş, tarih alanında bir çok kitap yazmıştı. "İnkılâp ve Kadro", "Suyu Arayan Adam", "Tek Adam", "İkinci Adam", "Enver Paşa", "İhtilâlin Mantığı", Şevket Süreyya'nın yazdığı onlarca kitaptan bazılarıdır.
Şevket Süreyya, Türkiye'de "sosyalist bir ekonomi"nin nasıl kurulacağını, nasıl korunup nasıl geliştirileceğini sormuş, bu soruya yanıtlar aramış, yanıtlar yazmıştı.
9) Doktor Hikmet Kıvılcımlı
Doktor Hikmet Kıvılcımlı, askerî doktor olarak daha Osmanlı'nın son yıllarında uzmanlaşmış, sonra Muğla'da Kuvvâyi Milliye Komutanı olmuş, aynı anda Muğla Bölgesi'nde doktorluk yapmıştı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Atatürk'ün Cumhuriyet'i ilânı ile, Ankara'da, İstanbul'da yaşamaya başlamıştı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, iktisat, siyaset, tarih, sosyoloji, felsefe gibi alanlarda araştırmalar yapmış, makaleler, kitaplar yazmıştı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, çevirmenlik de yaptı, çevirilerini ve yazdığı kitapları, sahibi olduğu "Marxizm Bibliyoteği Yayınevi"nde yayınladı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, 1919'da Sovyet Cumhurbaşkanı Lenin tarafından kurulan Komünist Enternasyonal'de yer aldı, bir süre sonra, Komintern'in Türkiye'deki yöneticilerinden biri oldu, Doktor Şefik Hüsnü, Reşat Fuat, Nâzım Hikmet gibi komünist liderlerle, Komintern'i Türkiye ve komşu ülkelerde yaymak için çalışmalar yaptılar. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, aynı yıllarda Osmanlı Tarihi ile ilgili kitaplar yazmıştı. "Osmanlı Tarih Tezi", "Osmanlı Tarihinin Maddesi" gibi iktisat tarihi kitapları yazdı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, 1938'de Atatürk'ün vefâtının ardından siyasî "komplo"larla cezaevlerinde kaldı, 23 yıl kadar cezaevinde yaşadığı söylenir. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, ancak 27 Mayıs 1960 İhtilâli öncesinde, kurduğu Sosyalist Vatan Partisi ile yeniden serbest siyasî faâliyetler yürüttü, 27 Mayıs 1960 İhtilâli sonrası da İşsizlikle Mücadele Derneği'ni Kurdu, Başkanlık yaptı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Karl Marx'ın "Kapital"ini de Türkçe'ye çevirmişti, Doktor Hikmet Kıvılcımlı, kapitalistleşmenin işsizliği zorunlulukla kışkırtacağını, yayacağını, işsiz nüfûsun büyük bir sayıya ulaşacağını -Karl Marx'ın "Kapital"de yazdığı gibi- yazmıştı, İşsizlikle Mücadele Derneği olarak çeşitli kentlerde İşsizlikle Mücadele Mitingleri yapmışlardı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Türkiye İşçi Partisi'nde yer aldı, 1968 Hareketleri'ne konferansları, kitapları ile katkılarda bulundu. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Osmanlı İktisat Tarihi alanındaki çalışmalarını yaşlılık yıllarında sürdürmüş idi, "Asya Tipi Üretim Tarzı" tartışmalarında Doktor Hikmet Kıvılcımlı da yer almış, Osmanlı Feodalizmi ile Batı Feodalizmi'nin benzerliklerini ve farklılıklarını yazmıştı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Balkan Sosyalizmi'nin tarihi ile ilgili de araştırmalar yapmıştı. Doktor Hikmet Kıvılcımlı, Osmanlı İktisat Tarihi araştırmalarına Marxist bir metodun nasıl uygulanacağını kitapları ile kanıtlamış bir bilim adamı idi.
SİNAN ÖNER
