Sinema Tarihi Araştırmaları

1) Giovanni Scognamillo'nun "Türk Sinema Tarihi"
Türk Sineması Tarihi araştırmaları arasında, ilk akla gelen kitap, Giovanni Scognamillo'nun "Türk Sinema Tarihi" kitabıdır. Giovanni Scognamillo'nun kitabı iki cilttir, ilk ciltte Türk Sineması'nın ilk yıllarını anlatır Scognamillo, ikinci ciltte ise, Türk Sineması'nın gelişme yıllarını anlatır. Giovanni Scognamillo, kitabında fotoğrafik, öykülü, eleştirel bir anlatımı seçmiş, Türk Sineması'nı yönetmenlere göre, filmlere göre incelemiş, film öykülerini özetlemiş, analitik bir anlayış ile Türk Sineması Tarihi'ni anlatmıştır. Giovanni Scognamillo'nun "Türk Sinema Tarihi", alanındaki en önemli kitaplardan biridir, Giovanni Scognamillo ise, sinema tarihçiliği alanında bir otoritedir. "Türk Sinema Tarihi"nde, Giovanni Scognamillo, bir çok aktörün ve aktrisin, bir çok yönetmenin, bir çok film sahnesinin fotoğraflarını yayınlamıştır. Giovanni Scognamillo'nun "Türk Sinema Tarihi", iki ciltte Türk Sineması'nın tüm evrimini anlatmayı başarmış bir tarih kitabıdır.
SİNAN ÖNER  

Türkiye'de Siyasî Tarih Araştırmaları (4)

4) Profesör Sadun Aren
Profesör Sadun Aren, aslında bir ekonomi profesörüdür, aynı zamanda, 1965 Seçimleri'nde, Türkiye İşçi Partisi Milletvekili olarak parlamentoya seçilmiş, dört yıl parlamentoda çalışmıştır. Profesör Sadun Aren, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde yıllarca ders vermiş, bir dönem de DİSK Araştırma Dairesi Başkanlığı yapmıştır. 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası, Profesör Sadun Aren, üniversitedeki görevlerini sürdürmüş, dergiler yayınlamış, kitaplar yazmıştır. Profesör Sadun Aren'in hazırladığı "TİP Olayı" kitabı, Cem Yayınevi'nce yayınlanmıştı. "TİP Olayı", TİP'in 1962'de kuruluşundan 1971'de kapanmasına kadar geçen süredeki tarihini anlatan bir kitaptır. TİP Tarihi, Türkiye'nin siyasî tarihinde önemli bir dönemi kapsar. 27 Mayıs 1960 İhtilâli ardından, DP'nin yasaklanması, AP'nin kurulması ile, 1961 Anayasası'nın halk tarafından kabûlü ile yeni bir siyasî dönem başlamıştı. bu dönemin bir özelliği de,Türkiye İşçi Partisi'nin kurulması ve 1965 Seçimleri'nde Meclis'e 15 Milletvekili ile seçilmesidir. Profesör Sadun Aren, "TİP Olayı" kitabında, on yıllık bir tarihi ayrıntıları ile okurlarına anlatmıştır. TİP nasıl kuruldu? TİP'i kimler kurdu? TİP içindeki tartışmalar nelerdi? TİP, 1965 Seçimleri'nden sonra neden bir bunalıma girdi? TİP'deki farklılıklar içinde Profesör Sadun Aren'in rolü neydi, Profesör Sadun Aren bu dönemde neler yazdı? TİP, 1965 Seçimleri'nde 15 Milletvekili ile Meclis'e seçilirken, 1969 Seçimleri'nde TİP'in milletvekili sayısı neden 3'e düştü? TİP hakkında açılan davaların özellikleri nelerdi, TİP 12 Mart 1971 Muhtırası sırasında neden yasaklandı? Profesör Sadun Aren, "TİP Olayı" kitabında bu soruların çoğunu yanıtlıyor. TİP'in yönetici kadrosu hakkında bilgiler de veriyor Aren, TİP Bilim Kurulu gibi parti içi çalışma kurullarının özelliklerini de anlatıyor. Profesör Sadun Aren, TİP Tarihi'ni anlatırken, AP ve CHP'yi de anlatıyor, TİP'in AP ve CHP ile farklarını anlatıyor, Meclis'teki tartışma konularından bahsediyor.
SİNAN ÖNER

Türkiye'de Siyasî Tarih Araştırmaları (3)

3) Mehmet Ali Aybar
Yazar, Gazeteci, Hukukçu, Siyasetçi Mehmet Ali Aybar, aynı zamanda bir "siyasî tarih yazarı"dır, hem Osmanlı, hem de Türkiye Cumhuriyeti Tarihi'nin bir çok konuları, Mehmet Ali Aybar tarafından ele alınmış ve yazılmıştı. meselâ, Kıbrıs Sorunu, Türkiye'deki siyasî haklar ve demokrasi ile ilgili konular, Türkiye'nin ekonomi alanında yaşadığı eşitsizlikler ve siyasete yansımaları ile ilgili konular, Osmanlı'nın ve Türkiye'nin sosyal sınıflar açısından tarih konuları, işçi sınıfı ile burjuvazi ve bürokrasi ilişkileri ile ilgili konular.
Mehmet Ali Aybar, 1962 ile 1971 arasında Türkiye İşçi Partisi'nde Genel Başkanlık ve Milletvekilliği yapmıştı. çok sonra, "TİP Tarihi"ni yazdı Mehmet Ali Aybar, üç ciltte Türkiye İşçi Partisi Tarihi'ni anlatmıştı. "Niçin Sosyalizm?", "Demokrasi, Bağımsızlık, Sosyalizm", "Aybar ile Söyleşiler" kitaplarında, Mehmet Ali Aybar, bir "siyasî tarih araştırmacısı" olarak da yazmış ve söyleşmişti. Mehmet Ali Aybar, ekonomi ile siyaset, hukuk ile siyaset, kültür ile siyaset, din ile siyaset, dünya coğrafyası ile siyaset arasındaki ilişkilerin tarihini ele alan bir çok makale yazmıştı. Mehmet Ali Aybar'ın yayınladığı "Zincirli Hürriyet" gazetesi de, 1946'da "çok partili rejim"e geçildiği yıllarda, okurlarını eğitmiş bir gazete idi, "Zincirli Hürriyet"teki yazılarında da, Mehmet Ali Aybar, "siyasî tarih" alanındaki araştırmalarından yararlanmıştı.
Mehmet Ali Aybar, "sosyalizmin tarihi" ile ilgili de bir çok makale yazdı, hem "dünya sosyalizmi"nin, hem de "Türkiye'ye özgü sosyalizm"in tarihini yazdı. Mehmet Ali Aybar, "Russell Mahkemesi" üyesi olarak, "Vietnam Savaşı"nda işlenen "savaş suçları"nı araştırırken de, bir "siyasî tarih araştırmacısı" olarak, dünya politikasında, dünyanın hukuk sorunlarının aşılmasında çaba harcamıştı.
SİNAN ÖNER

Türkiye Siyasî Tarihi Araştırmaları (2)

2) Feroz Ahmad
Profesör Feroz Ahmad, Türkiye siyasî tarih araştırmaları alanında başlıca "otorite"lerden biridir. Feroz Ahmad, 2. Meşrûtiyet Siyaseti ile ilgili araştırmalar yapmıştı, İttihât ve Terâkki Cemiyeti ile ilgili makaleler, kitaplar hazırladı. daha sonra da, Cumhuriyet'in ilânı sonrası siyasî tarih alanı ile ilgili araştırmalar yaptı. "Demokrasi Sürecinde Türkiye" kitabı, Demokrat Parti'yi esas alan bir araştırma kitabıdır, Profesör Feroz Ahmad'ın yazdığı; 1945'den itibâren Türkiye'nin siyasî ve ekonomik konularını, gelişmelerini, tartışmalarını ele alır kitapta, Feroz Ahmad.
Profesör Feroz Ahmad, Osmanlı'nın yıkılış yılları siyaseti ile Cumhuriyet'in kuruluş ve gelişme yılları siyaseti arasındaki fark ve benzerlikleri anlamak açısından da çok değerli kaynaklar üretmiş bir Tarihçi'dir.
SİNAN ÖNER

Türkiye Siyasî Tarihi Araştırmaları (1)

1) Tarık Zafer Tunaya
Profesör Tarık Zafer Tunaya, Türkiye Siyasî Tarihi Araştırmaları alanında eserleri ile ilk araştırmacılardan biridir. "Türkiye'de Siyasî Partiler" eseri, iki büyük ciltten oluşur. önce Osmanlı Devleti'nin yıkılış yıllarındaki siyasî partileşmeleri anlatır, Tarık Zafer Tunaya, belgeleri ile birlikte. sonra da, Cumhuriyet sonrası siyasî partileşmeleri anlatır.
Tarık Zafer Tunaya, "objektif" bir inceleyicidir, belgeleri sıralar, yorumlamaktan çok anlamayı amaçlar. anlarken anlatır Tarık Zafer Tunaya, okurlarına, siyasî tarihi olduğu gibi anlatmayı seçer.
Tarık Zafer Tunaya, Türkiye'yi oluşturmuş siyaset hareketlerini tarihsel öncüllerine bağlayıcı bir tablo hazırlamıştır, anlatırken pek geçmişe gitmese de, tabloda tarih vardır, modernleşmiş Türkiye'nin siyasî hareketlenmeleri açısından.
Profesör Tarık Zafer Tunaya, başka kitaplarında, derslerinde, konferanslarında, siyasî tarih konularına yönelir, siyaset alanının sorunlarına yaklaşımlar geliştirir.
SİNAN ÖNER 
 

Biyografiler ve Tarihyazımı

Tarihyazımı ile biyografiler arasındaki ilişki çok eski tarihlere gider.
Eski Yunan ve Eski Roma tarihçileri biyografi yazma alışkanlığına sahip idiler.
demek ki, 2500-3000 yıl önce, biyografi yazma geleneği vardı.
Türkiye'deki tarihçiliğin dallarından biri de, biyografi yazarlığıdır, hâlâ bir çok tarihçi, biyografik notlar yazmayı seçiyor, biyografiyi tarihyazımının bir maddesi olarak görüyorlar.
Şevket Süreyya Aydemir'in "Enver Paşa", "Tek Adam", "İkinci Adam" gibi biyografileri, Cumhuriyet Tarihi açısından hâlâ vazgeçilmez biyografik eserlerdir.
Rasih Nuri İleri'nin "Atatürk ve Komünizm" kitabı da biyografik bir eserdir.
Abidin Dino'nun "Sinan"ı, Memet Fuat'ın "Nâzım Hikmet"i, Oğuz Atay'ın "Bir Bilim Adamının Romanı" gibi biyografik eserler, tarihyazımı alanında, tarihçiliğimizi besleyen kaynaklardır.
SİNAN ÖNER

Osmanlı İktisat Tarihi Araştırmaları (4)

11) Muzaffer İlhan Erdost
Muzaffer İlhan Erdost, Osmanlı İktisat Tarihi Araştırmaları alanına, makaleleri, notları, kitapları ile katkıda bulunmuş usta bir Tarihçi'dir. Muzaffer İlhan Erdost, Veteriner Fakültesi Mezûnu bir Veteriner'ken, gazetecilik yapmaya başladı, "Pazar Postası"nda, "Ulus"ta. sonra da, kitaplar yazmaya, kitaplar yayınlamaya başladı. Muzaffer İlhan Erdost, İkinci Yeni Şiir Akımı'nın da liderlerinden biri idi, Edip Cansever, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Ece Ayhan, Tevfik Akdağ gibi şairler ile. Muzaffer İlhan Erdost, Osmanlı İktisat Tarihi alanında, "Osmanlı Mülkiyet İlişkileri" kitabı ile saygın bir yer almıştır. "Osmanlı Mülkiyet İlişkileri"nde, Muzaffer İlhan Erdost, Osmanlı Devleti'nin iktisadî özelliklerini, Osmanlı topraklarının mülkiyet konularını, Osmanlı Toplumu'nun sınıfsal yapısını, Osmanlı Köylüleri'nin vergilendirilmesi gibi iktisat konularını çözümlemiş, yazmıştı. Muzaffer İlhan Erdost, "feodalite", "Asya Tipi Üretim Tarzı", "ortaçağ toprak köleliği" gibi konuları da ele aldı, yazdı. Muzaffer İlhan Erdost, daha sonra da, "Ülke" Dergisi'nde yayınladığı makalelerde Osmanlı İktisat Tarihi konularını yazmıştı.
SİNAN ÖNER